بیماری آبله در قناری,مرغ عشق,طوطی سانان,فنچ

بیماری آبله در قناری,مرغ عشق,طوطی سانان,فنچ

عامل به وجود آورنده  آن ویروسی متعلق به خانواده آبله (AVipox)‌  بوده ولی گونه اختصاص به  قناری دارد.  هر چند که در چندین مورد بیماری آبله قناری در گنجشک ، فینچ ،‌مرغ عشق و طوطی های کوچک نیز گزارش شده است. این بیماری دارای انتشار جهانی بوده و حداقل از سال 1371  در بخش بیماری های طیور دانشکده دامپزشکی تهران  ، فرم فوق حاد این بیماری با تلفات حدود 90%   دیده شده است . به جرأت میتوان گفت مهم ترین بیماری ویروسی قناری می باشد که گاهی تلفاتی در حدود 100%  را نیز ایجاد می کند. معمولاً‌ این بیماری  توسط قناری های بیماری  که از یک گله مبتلا خریداری شده اند و به ظاهر سالم می باشند منتقل می شود.  همچنین این بیماری می تواند توسط حشرات (مانند پشه ها )‌و یا لوازم و مواد  غذایی آلوده منتقل شود. دوره کمون بیماری یا به عبارتی زمان ورود ویروس به بدن پرنده تا بروز علائم بیماری ،‌حدود 4 روز طول می کشد.
علائم بیماری را به سه فرم اصلی جلدی ،‌دیفتریک و توأم تقسیم بندی کرده اند ولی از نظر شدت بیماری شامل اشکال زیر است : فرم اول که فوق حاد بوده و پرنده را ظرف مدت 24 تا 48 ساعت  بعد از ابتلا به بیماری و با حالت دل دل زدن (افزایش تعداد تنفس و کاهش عمق آن ) و کز کردن ،‌می کشد . فرم دوم  یا حالت حاد بیماری ، پرنده را ظرف مدت 8 تا 12 روز پس از ابتلا می کشد و دارای علائمی همچون افزایش  تعداد تنفس ،‌دل دل زدن ، تاول و زخم در اطراف چشم ،‌ دهان و مخرج می باشد. ‌ گاهی وقت ها رد داخل دهان ضایعات به صورت چرک سفید  متمایل به زرد دیده می شود. فرم سوم یا تحت حاد بیماری  ممکن است دارای تلفات کمی بوده و فقط جراحات جوش مانند (ابتدا تاول و بعد زخم دارای ترشحات  و در انتها زخم خشک) در روی ساق پاها و پنجه های پا و به ندرت اطراف چشم و دهان ایجاد می کند. در فرم آخر ، معمولاً‌ تلفات ناشی از عفونت ثانویه زخم ها (چرکی شدن آن ها ) و یا خونریزی از ناحیه زخم هاست.  بعضی از محققین فرم چهارم یا نهفته این بیماری را طرح می کنند که در واقع پرنده مبتلا ویروس را در بدن خود نگه می دارد و در طی شرایط خاصی ،‌از جمله استرس های محیطی یا سوء‌تغذیه ،   علائم بیماری را نشان داده و ویروس را از بدن دفع می کند در اکثر مواقع  فرم فوق حاد بیماری با یک عامل مستعد کننده مانند گازهای سمی و یا دان نامطلوب همراه باشد.
در کالبد گشایی بسته به فرم بیماری عوارض مختلفی دیده خواهد شد. در فرم فوق حاد ممکن است هیچ گونه علائم خاصی به جز پرخونی کلی لاشه دیده نشود.  در اشکال تنفسی ممکن است خیز زیر جلدی و ترشحات داخل نای و پرخونی ریه ها و یا چرکی شدن کیسه های هوایی به چشم بخورد.  در فرم های دیگر ،‌جراحات پوستی در نواحی مختلف بدن به خصوص ساق پا و اطراف دهان مشاهده می شود.
در اکثر موارد،  تشخیص بر اساس علائم بالینی و جراحات جلدی ، امکان پذیر است. ولی گاهی در فرم فوق حاد بیماری  به علت عدم وجود جراحات اختصاصی ،  تشخیص دشوار می شود و نیاز به تجربه و آزمایشات هیستوپاتولوژیک دارد . گنجیدگی های داخل سیتوپلاسمی را حتی می توان در پانکراس  و غدد بزاقی پرنده نیز مشاهده نمود. خوشبختانه  در حال حاضر جهت پیشگیری ، واکسن تجارتی برای این بیماری وجود دارد که به صورت لیوفیلیزه بوده و در پوست بال تلقیح می شود  . در ایران نیز این واکسن وجود دارد و به کار گرفته شده و نتایج رضایت بخشی به دست آمده است. تا 2 هفته بعد از واکسیناسیون  ، پرنده نباید آبتنی  کند. معمولاً‌ یک بار در سال واکسن زدن ، کافی می باشد ولی در مناطق  پر خطر و یا در محلی  که سابقه بیماری (خصوصاً‌  فرم حاد آن)  وجود دارد ، باید حداقل به مدت 2 سال ،‌ هر 6 ماه یکبار واکسیناسیون تکرار شود.

اشتراک گذاری این نوشته

دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک در  
اطلاع از